تعداد بازدید: 1803

توصیه به دیگران 5

چهارشنبه 6 آذر 1392-16:40

توافق نامه ژنو؛ گامی سنجیده در محیطی نامطمئن

نگاهی به توافق نامه هسته ای ایران و 5+1/توافق نامه نشان داد فن دیپلماسی چنانچه ماهرانه، فرصت شناسانه و تؤام با رفتار و گفتاری معقول و احترام آمیز به کار گرفته شود، حتی در فضای مخاصمه آلود و رقابتی جهانی نیز می تواند حاوی دستاوردهای مثبت برای منافع ملی باشد و یک دیپلمات ورزیده به نیکی می داند که چگونه از همه تاکتیک ها و تکنیک های ارعابی و سازشی و با اجتناب از درافتادن در ورطه وادادگی یا شعارزدگی، برای ایستادگی بر منافع و امنیت ملی و بیشینه سازی آنها بهره جوید.


مازندنومه؛ دکتر علی کریمی مله، عضو هیئت علمی دانشگاه مازندران دور جدید گفت و گو های هسته ای بین ایران و 5+1 که به امضای توافق نامه ژنو انجامید، از زوایای گوناگون قابل تحلیل است.

مانند بحث از عوامل و زمینه های متعدد داخلی، منطقه ای و جهانی که طرف های مختلف گفتگو را به پای میز مذاکره کشاند، پیامدهای امضای سیاسی، اقتصادی و امنیتی آن و ارزیابی مثبت یا منفی توافق نامه که این یادداشت فقط ناظر به مسأله اخیر است.

 نگارنده این یادداشت توافق نامه ژنو را مثبت و نوعی مصالحه و سازش طرف های درگیر و بازی برد-برد ارزیابی می کند و نیل بدان را محصول شناخت دقیق جمهوری اسلامی ایران از مقدورات و محذورات، محدودیت ها و فرصت های در دسترس خود و رقیب، تعقیب همزمان آرمان گرایی در کنار واقع نگری و بهره گیری از توانمندی ها و مهارت های دیپلماتیک در استفاده بهینه از منابع مادی و معنوی جامعه به منظور به ثمر نشاندن و عملیاتی کردن آرمان های ملی یک جامعه در ظرف نامطمئن سیاست بین المللی می داند. 

توافق نامه ژنو نشان داد که سیاست داخلی اجماعی، باثبات و مشروع به منزله عامل انکارناپذیر قدرت ملی، زمینه ساز دستیابی به خواسته های ملی در عرصه سیاست خارجی و بین المللی می شود.

در این میان افزایش اعتماد عمومی و نمایش همگرایی و وفاق داخلی به ویژه بعد از فتوای مهم رهبر معظم انقلاب اسلامی مبنی بر حرمت کاربرد سلاح هسته ای و نیز سخنان ایشان در حمایت از مذاکره کنندگان هسته ای و بیان کلیدواژه تاریخی "نرمش قهرمانانه" که عبارت دیگری از واقع گرایی متعهدانه است، سهم زیادی در توانمندسازی گروه مذاکره کننده، اعتمادسازی و مآلاً به نتیجه رسیدن گفتگوها ایفا کرده است.

دیگر آنکه توافق نامه نشان داد فن دیپلماسی چنانچه ماهرانه، فرصت شناسانه و تؤام با رفتار و گفتاری معقول و احترام آمیز به کار گرفته شود، حتی در فضای مخاصمه آلود و رقابتی جهانی نیز می تواند حاوی دستاوردهای مثبت برای منافع ملی باشد و یک دیپلمات ورزیده به نیکی می داند که چگونه از همه تاکتیک ها و تکنیک های ارعابی و سازشی و با اجتناب از درافتادن در ورطه وادادگی یا شعارزدگی، برای ایستادگی بر منافع و امنیت ملی و بیشینه سازی آنها بهره جوید.

گفتگو نشان داد که می توان در بین گزینه های موجود 1- ادامه وضع موجود و تداوم امنیتی شدن پرونده هسته ای و پیامدهای مترتب بر آن مثل تحریم و تشدید فشارهای اقتصادی، 2- تشدید دامنه بحران و گزینه نظامی و 3- مشارکت در بازی برد-برد و تثبیت حق غنی سازی که برآمده از دانش بومی شده است، رفتاری واقع گرایانه و آرمان جویانه اتخاذ نمود.

 بدیهی است که مهارت دیپلماتیک یک شبه حاصل نمی شود بلکه فرآورده سالها تجربه عینی و زندگی دیپلماتیک در محیط گفت و گوهای بین المللی پرمخاطره و ریسکی است.

 رفتار طرف های مختلف و بازیگران زیان دیده منطقه ای مثل رژیم صهیونیستی، عربستان سعودی و سایر کشورهای منطقه حاشیه خلیج فارس و برداشت های آنان از پیامدهای این توافق بر امنیت و منافع آنان از یک سو و منافع تغییریابنده قدرت های بزرگ از سوی دیگر و نیز مخالف خوانی های برخی نیروهای داخلی همگی نشان می دهد که امضای توافق فقط گام اولیه ای است که هرچند بسیار سنجیده و حسابگرانه برداشته شده اما نهادینه شدن حق و منافع ایرانیان در استفاده صلح آمیز از انرژی هسته ای و عادی شدن روند پرونده هسته ای جمهوری اسلامی ایران در محیط سیال و مملو از بی اطمینانی و بی اعتمادی، مستلزم فراست و هوشمندی تمام عیار دیپلماتیک و رصد تمامی اقدامات اعتمادسوز است.

رسیدن به آن نقطه حساس مسلماً آسان نخواهد بود از این رو باید واقع بین بود و امیدوار و هوشیار اما نه خوش بین و ساده انگار. 

ایمیل نویسنده: (akm10@umz.ac.ir)


  • دانشجوی استادپاسخ به این دیدگاه 0 0
    سه شنبه 12 آذر 1392-0:0

    باعث افتخارهست که بنده دانشجوی استادگرانقدرآقای کریمی مله هستم.خداراشاکرم چنین سعادتی به من عطاکرد.

    • سه شنبه 12 آذر 1392-0:0

      دکتر کریمی یادآور دوران خوش خاتمی است. برقرار باشید استاد

      • دوشنبه 11 آذر 1392-0:0

        آقای دکتر لطفا درباره ترکیب مجلس آینده و اینککه اصلاح طلبها چه سیاستی را اتخاذ کنند تا برنده شوند مطلبی را اینجا بنویسید

        • دوشنبه 11 آذر 1392-0:0

          چه تحلیل زیبا و کاملی بود. علمیو کارشناسی و دقیق. تشکر از دکتر بزرگوار. راستی دکتر چرا تک مضراب می زنید و کمتر در مازندنومه آثار شما را می خوانیم؟

          • شنبه 9 آذر 1392-0:0

            به جرات مي گويم بعد از توافق ژنو شايد يكي از بهترين تحليل ها را خواندم واقعا براي مردم صبور مازندران افسوس مي خورم كه با وجود فرهيختگاني چون دكتر كريمي مله چه كساني جلودار استانند ودر راس آن قرار دارند و به مردم وعده ربيع مي دهند.



            • شنبه 9 آذر 1392-0:0

              جاي دکتر کريمي در راس مديريت استان خاليست. لابي گران محترم لطفا علاوه بر منافع خود، کمي هم به منافع ملک و ملت بينديشيد.

              • ستار رضاييپاسخ به این دیدگاه 2 0
                شنبه 9 آذر 1392-0:0

                مثل هميشه سنجيده و عالمانه. محظوظ شديم

                • پنجشنبه 7 آذر 1392-0:0

                  . Doctor shariati taei nadarad va nadarad

                  • دولت یارپاسخ به این دیدگاه 12 4
                    پنجشنبه 7 آذر 1392-0:0

                    دکتر علی کریمی مله ، مرد جا افتاده از قافله مدیریت ارشد استان است که ذخیره ای برای آینده استان می باشد .

                    تیم و همراهان و هواداران کریمی هم از کارآمدترین هستند که به جز ایکی دو نفر بقیه به حاشیه رانده شده اند .

                    باید به انتظار نشست تا سحر آید .

                    • چهارشنبه 6 آذر 1392-0:0

                      درود وسپاس براستاد بزرگوار

                      • چهارشنبه 6 آذر 1392-0:0

                        درود بر شما آقاي دکتر کريمي مله

                        و درود بر آقاي ظريف که مشخصه همان ديپلماتي را داردکه شما توصيف کرديد و به اميدسرافرازي ايران اسلامي در اين مسئله مهم

                        • مهرداد یوسفیپاسخ به این دیدگاه 9 2
                          چهارشنبه 6 آذر 1392-0:0



                          دکتر ظریف از جوانی با آمریکا،ساختار سیاسی این کشور و لابی های موثر در سیاست خارجی آن و البته غرب به خوبی آشناست و نیک می داند برای امتیاز گرفتن از طرف قدرتمند غربی باید به آنان در چارچوب منافع ملی امتیاز داد یعنی باید ارزیابی واقع بینانه ای از قدرت ملی و میزان تاثیرگذاری بر معادله های برون مرزی داشت نه آنکه متوهمانه قدرت خود را بیش از اندازه دانست و حریف را دستکم گرفت و بنابراین آرمان گرایی و سرسختی لجوجانه و پوچ را بر پایه این داوری نادرست به جای واقع بینی در پیش گرفت و تحریم های فزاینده و کمرشکن را برای ملت خود خرید و گستاخانه آن را نشانه حقانیت و درستکاری خود پنداشت و هرگونه انعطاف پذیری و میانه روی را گام برداشتن میان حق و باطل وصف کرد. هنر مذاکره و کوشیدن برای بازی برد ـ برد نیازمند دیپلماتی زیرک،میهن پرست،واقع بین و انعطاف پذیر است به سخنی باید ظریف بود در پایان تجربه دکتر ظریف به ما نشان داد می توان و بلکه باید از ظرفیت شگرف توانمندی های ایرانیان برون مرز در گذر از بحران های کنونی کشور بهره برد به شرط آنکه چشم ها را شست و جور دیگر نگریست

                          • سيد هادي اندرواژپاسخ به این دیدگاه 12 3
                            چهارشنبه 6 آذر 1392-0:0

                            تحليل جالب و متفاوتي بود

                            • چهارشنبه 6 آذر 1392-0:0

                              اقاي دكتر هر وقت عكس شما را ميبينم فكر ميكنم دكتر شريعتي هستي . البته تنها من نيستم دوستانم هم شما را به اين چشم ميبينند انشا الله سالم باشي ما مازندرانيها واقعا شما را شريعتي خودمان ميدانيم

                              • یک فرهنگی در محیط ناامن ارشادپاسخ به این دیدگاه 9 0
                                چهارشنبه 6 آذر 1392-0:0

                                سلام و ارادت خدمت جناب کرمی مله عزیز . جناب کرمی مله ، دیرگاهی است در این تاریکی . رنگ خاموشی در طرح لب است . بانگی از دور مرا می خواند دست ها پاها در قیر شب است .. برادر ارزشی دکتر روحانی با کوله باری از سختی روبروست .


                                ©2013 APG.ir